Sự khan hiếm của kim cương tự nhiên và xu hướng tăng giá trong tương lai

Kim cương tự nhiên từ lâu đã vượt ra ngoài ý nghĩa của một món trang sức, để trở thành một tài sản hữu hạn được định giá bởi sự khan hiếm, chất lượng và tính biểu tượng. Trong bối cảnh nhu cầu ở phân khúc cao cấp vẫn ổn định, nguồn cung kim cương thô toàn cầu lại ngày càng chịu áp lực khi các mỏ lớn suy giảm trữ lượng, chi phí khai thác tăng cao và số lượng mỏ mới được phát hiện không đủ bù đắp phần thiếu hụt.

Theo Kimberley Process, sản lượng kim cương thô toàn cầu năm 2023 đạt khoảng 119119 triệu carat, thấp hơn mức đỉnh của các giai đoạn trước đó. Trong bối cảnh này, bài toán giá của kim cương tự nhiên ngày càng nghiêng về phía khan hiếm, chất lượng và khả năng giữ giá dài hạn. Cùng Jemmia Diamond phân tích chi tiết về sự khan hiếm và xu hướng tăng giá trong tương lai của kim cương tự nhiên qua bài viết dưới đây.

Nguồn cung kim cương tự nhiên đang thu hẹp

Điểm cốt lõi của thị trường kim cương tự nhiên là tính hữu hạn. Không giống nhiều loại hàng hóa có thể mở rộng sản lượng bằng cách tăng đầu tư hoặc mở rộng vùng khai thác, kim cương phụ thuộc vào các mỏ có điều kiện địa chất cực kỳ đặc thù. Những mỏ đạt quy mô thương mại lớn không nhiều, trong khi quá trình thăm dò và phát hiện mỏ mới thường rất tốn kém nhưng tỷ lệ thành công thấp.

Dữ liệu từ Kimberley Process cho thấy sản lượng kim cương thô toàn cầu trong những năm gần đây không tạo ra một xu hướng tăng bền vững. Năm 2023, sản lượng khoảng 119119 triệu carat, trong khi vào các giai đoạn trước đó con số này từng cao hơn. Đây là tín hiệu quan trọng, vì nó cho thấy nguồn cung không còn tăng theo chu kỳ mở rộng mà đã bước vào giai đoạn trưởng thành, thậm chí suy giảm ở một số khu vực.

Một yếu tố khác là nhiều mỏ lớn đang đi vào cuối vòng đời khai thác. Khi hàm lượng quặng giảm dần theo độ sâu, doanh nghiệp phải đào sâu hơn, xử lý nhiều đất đá hơn và tiêu tốn năng lượng lớn hơn để thu được cùng một lượng kim cương. Điều này làm chi phí biên tăng lên rõ rệt. Về mặt kinh tế học, khi chi phí khai thác tăng trong lúc sản lượng giảm, mặt bằng giá thường chịu áp lực đi lên.

Ví dụ rõ nhất là mỏ Argyle tại Australia, từng là một trong những mỏ kim cương nổi tiếng nhất thế giới, đã đóng cửa vào năm 2020. Mỏ này đặc biệt quan trọng vì từng cung cấp phần lớn kim cương hồng tự nhiên trên thị trường. Khi nguồn cung từ Argyle biến mất, thị trường kim cương màu hồng bước vào trạng thái khan hiếm cực độ, kéo theo giá trị sưu tầm tăng mạnh cho nhóm sản phẩm này.

Mỏ kim cương Argyle đóng cửa năm 2020, kim cương hồng tự nhiên trở nên cực hiếm và giá trị sưu tầm tăng mạnh

Vì sao giá kim cương có xu hướng tăng dài hạn?

Giá kim cương tự nhiên chịu tác động đồng thời từ cung, cầu và kỳ vọng thị trường. Trong đó, yếu tố cung đang ngày càng tạo ra áp lực lớn hơn so với trước đây.

Trước hết, chi phí khai thác tăng đều theo thời gian. Các mỏ mới thường nằm ở khu vực xa xôi, hạ tầng yếu hoặc điều kiện khai thác phức tạp. Doanh nghiệp không chỉ chịu chi phí đào mỏ mà còn phải đầu tư vào chế biến, năng lượng, vận chuyển, tuân thủ môi trường và an ninh chuỗi cung ứng. Khi chi phí đầu vào tăng mà sản lượng không tăng tương ứng, giá bán đầu ra buộc phải điều chỉnh.

Thứ hai, thị trường kim cương tập trung ở một số nhà khai thác lớn. Điều này khiến nguồn cung dễ bị ảnh hưởng bởi các biến số địa chính trị, lệnh trừng phạt thương mại, thay đổi chính sách xuất khẩu hoặc gián đoạn logistics. Ví dụ, việc hạn chế nhập khẩu kim cương từ Nga tại nhiều thị trường phương Tây trong những năm gần đây đã làm thị trường phải tái cơ cấu chuỗi cung ứng. Bất kỳ sự xáo trộn nào trong hệ thống này đều có thể đẩy giá kim cương thô tăng lên trong ngắn hạn.

Thứ ba, nhu cầu tiêu dùng đối với kim cương tự nhiên vẫn đang tăng, nhất là trong phân khúc nhẫn cưới, quà tặng cao cấp và trang sức đầu tư. Dù thị trường có thể biến động theo kinh tế vĩ mô, kim cương vẫn giữ vai trò là tài sản tiêu dùng đặc biệt, gắn với văn hóa, biểu tượng và địa vị xã hội. Khi nhu cầu không suy giảm tương ứng với nguồn cung, giá có xu hướng được nâng đỡ.

Giá kim cương tự nhiên tăng dài hạn vì chi phí khai thác cao hơn, nguồn cung dễ gián đoạn và nhu cầu vẫn ổn định

Sự phân hoá mạnh giữa các sản phẩm kim cương

Không phải mọi viên kim cương đều tăng giá như nhau. Thị trường đang phân hóa rất mạnh giữa các nhóm sản phẩm.

Kim cương thô và kim cương thành phẩm có mức định giá khác nhau, nhưng ngay trong phân khúc thành phẩm, giá trị cũng phụ thuộc lớn vào tiêu chuẩn 4Cs: carat, color, clarity và cut. Một viên kim cương 11 carat có màu sắc đẹp, độ tinh khiết cao và giác cắt tốt có thể được định giá cao hơn rất nhiều so với viên cùng trọng lượng nhưng chất lượng thấp hơn.

Phân khúc kim cương màu tự nhiên là ví dụ điển hình về sự khan hiếm cực đoan. Sau khi mỏ Argyle đóng cửa, kim cương hồng tự nhiên trở nên hiếm hơn đáng kể. Trên thực tế, giá của nhóm này thường không vận động theo logic thông thường của thị trường trang sức phổ thông mà gần với logic của tài sản sưu tầm: nguồn cung cực thấp, thanh khoản chọn lọc và biên độ giá cao.

Ngoài ra, kim cương có chứng nhận từ các tổ chức uy tín như GIA thường có khả năng thanh khoản tốt hơn. Trong thị trường nơi chất lượng rất khó đánh giá bằng mắt thường, chứng nhận đóng vai trò như một cơ chế chuẩn hóa giá trị. Viên kim cương có giấy tờ rõ ràng, thông số minh bạch và lịch sử nguồn gốc tốt thường được thị trường tin cậy hơn, từ đó giữ giá tốt hơn.

Triển vọng giá kim cương trong tương lai

Ở phía cung, triển vọng không mấy tích cực cho việc mở rộng sản lượng nhanh. Các mỏ hiện hữu tiếp tục già đi, trong khi phát hiện mỏ mới quy mô lớn là rất khó. Điều này có nghĩa là thị trường khó có khả năng chứng kiến một đợt bùng nổ nguồn cung đủ lớn để kéo giá xuống bền vững.

Ở phía cầu, nhu cầu trang sức cao cấp có thể dao động theo thu nhập, lãi suất và tâm lý tiêu dùng, nhưng khó biến mất hoàn toàn. Nhiều thị trường châu Á vẫn duy trì nhu cầu đáng kể đối với kim cương tự nhiên, đặc biệt ở các sản phẩm mang tính biểu tượng như nhẫn đính hôn và quà tặng kỷ niệm.

Với những viên kim cương có chất lượng cao, nguồn gốc rõ ràng và chứng nhận đầy đủ, khả năng giữ giá dài hạn vẫn được đánh giá tích cực. Các phân khúc hiếm như kim cương hồng, xanh dương hoặc kim cương trắng cỡ lớn, chất lượng cao có thể còn hưởng lợi mạnh hơn từ câu chuyện khan hiếm.

Những viên kim cương có chất lượng cao, nguồn gốc rõ ràng và chứng nhận đầy đủ có khả năng thanh khoản rất cao

Tuy nhiên, cần nhìn nhận thực tế rằng thị trường kim cương không vận động giống vàng hay bất động sản. Tính thanh khoản của kim cương phụ thuộc nhiều vào chất lượng từng viên, khả năng thẩm định và kênh giao dịch. Vì vậy, nếu coi kim cương là tài sản, nhà mua cần hiểu rằng giá trị không nằm ở “kim cương nói chung”, mà nằm ở từng cấu hình cụ thể của viên đá.

Kim cương tự nhiên đang bước vào một giai đoạn mà sự khan hiếm không còn là câu chuyện marketing, mà là thực tế của thị trường. Sản lượng toàn cầu giảm, nhiều mỏ lớn suy kiệt, chi phí khai thác tăng và nguồn cung kim cương màu hiếm ngày càng teo lại. Trong khi đó, nhu cầu đối với các sản phẩm cao cấp vẫn tồn tại, tạo nền tảng cho xu hướng tăng giá ở những phân khúc chất lượng cao.

Trong tương lai, kim cương tự nhiên có khả năng tiếp tục giữ vai trò như một tài sản hữu hình có tính khan hiếm cao, đặc biệt ở nhóm viên có chứng nhận chuẩn, chất lượng tốt và nguồn gốc rõ ràng. Với người tiêu dùng, đây là thời điểm để hiểu sâu hơn về giá trị thật của viên kim cương. Với nhà đầu tư, đây là thị trường cần sự chọn lọc, vì chính sự khan hiếm mới là yếu tố quyết định giá trị dài hạn.

Tham khảo: 26 viên Kim Cương Đỉnh Chuẩn được tạo nên từ quá trình tuyển chọn nghiêm ngặt bậc nhất, hội tụ hoàn hảo về màu nước, độ sạch, giác cắt và đặc tính tự nhiên.